Nieuws

Health Transformation Community: houvast in tijden van chaos

11 oktober 2022

Afgelopen jaar was 'Robuuster' Marieke de Wit (kennismanager Robuust) deelnemer aan de eerste Health Transformation Community (HTC). Een beweging waarin 50 regisseurs en coördinatoren van regionale zorg- en gezondheidsnetwerken met elkaar antwoorden en inzichten delen over de transformatie van zorg naar gezondheid. Van #hoedan? naar #zodus!

Wat is je het meest bijgebleven van de HTC?

Naast veel goede diepgaande een-op-een gesprekken met deelnemers is de door DRIFT ontwikkelde X-curve me het meest bijgebleven. Het model geeft weer hoe bestaande systemen kunnen destabiliseren en er tegelijkertijd ruimte komt voor nieuwe experimenten die uit kunnen groeien tot een nieuwe orde. In het kantelpunt staat het woord chaos. Chaos en het instabiel worden van systemen die we gewend zijn zie ik steeds meer om me heen. Sla de krant maar open en het gaat over klimaatcrisis, energiecrisis, arbeidsmarktcrisis, asielcrisis, zorginfarct en zo nog meer. Ik kan die chaos ook in mezelf ervaren. Wat doe ik in deze chaotische tijden? Op welke plek zit ik en wat kan ik bijdragen? De ervaring dat in deze community andere mensen zijn met soortgelijke vraagstukken en dat ik met hen inzichten kan uitwisselen geeft mij houvast in deze chaos.

Wat heb je met deze inzichten gedaan?

Naast de inzichten vanuit de andere deelnemers en vanuit DRIFT bood het programma van de HTC nog veel meer inspiratie, ervaringskennis en oefenruimte. Ik ben ingestapt met de leervraag: ‘Wat kan ik anders doen, zodat anderen in beweging komen?’ Door mijn werk bij Robuust was ik me al zeer bewust van het gegeven dat ik zelf ook een veranderinstrument ben en dat ik door mijn gedrag impact kan maken. Ik zie het als een ontdekkingstocht waarin ik steeds nieuwe inzichten en ervaringen meeneem. De rollenspellen, simulaties, intervisies, nou ja eigenlijk het hele HTC-programma heeft bijgedragen aan mijn ontwikkeling. Ik heb met name geleerd wat meer los te laten, ruimte aan anderen te laten en hen te laten komen met ideeën. Dit pas ik nu dagelijks toe in diverse netwerken die ik mag begeleiden.

Hoe nu verder?

Op de slotdag van deze eerste HTC mochten we als deelnemers allemaal een gast meenemen uit ons eigen netwerk. Ik nodigde Lilo Crasborn uit. Zij is directeur van MCC Omnes en betrokken bij de samenwerking die wij begeleiden in de Mijnstreek. Vraagstukken vanuit de Mijnstreek heb ik ingebracht in de HTC en de inzichten vanuit de HTC heb ik in de Mijnstreek kunnen gebruiken. Een mooie wisselwerking. Tijdens de slotdag hebben we workshops verzorgd waarbij de inzichten uit het HTC-programma centraal stonden. Zo hebben onze gasten gevoel en beleving gekregen bij wat naar ons idee noodzakelijk is in de transformatie van zorg naar gezondheid. Op deze manier is de community die we de afgelopen maanden hebben opgebouwd weer groter geworden. En deze beweging stopt niet.

HTC was een fantastisch programma met een super organisatie, geweldige partners en veel nieuwe energie. We hebben met elkaar besloten deze energie vast te houden en elkaar te blijven ontmoeten om kennis en nieuwe inzichten te delen. Daarnaast heeft de HTC-organisatie ook een beroep op ons gedaan om mee te denken en werken aan een HTC 2023. Ik wil daar graag een steentje aan bijdragen!

De gezondheidszorg schreeuwt om een andere inrichting en toekomstbestendigheid

16 augustus 2022

Transformeren van de gezondheidszorg met de Health Transformation Community

 De Health Transformation Community ondersteunt regisseurs en coördinatoren van regionale zorg- en gezondheidsnetwerken bij gezondheidsvraagstukken over onder meer samenwerking en transformatie. De missie van de Health Transformation Community (HTC) is om transformatie te versnellen en een extra boost te geven. De eerste editie is na een traject van zes maanden afgesloten op 23 juni. Initiatiefnemers Waldemar Hogerwaard en Joost Boerenkamp nemen ons mee in het idee, de hoe en de opbrengsten van deze eerste HTC.

 Transformatie is nodig op diverse terreinen en gaat verder dan alleen de zorg. ‘Er wordt veel gedacht vanuit een maakbare maatschappij, vanuit verschillende politieke belangen die er spelen’, vertelt Waldemar Hogerwaard, ‘Kijk naar de energietransitie, naar mobiliteit, de woningbouw of hoe we omgaan met voeding. We zijn te ver van onze kernwaarden afgedreven. Het draait te weinig om wat er écht toe doet in het leven, om zingeving. Aan de vraag “hoe houden we met z’n allen de aarde leefbaar en bewoonbaar?”, schieten we voorbij.’ Nederland staat hoog in de lijst van landen met de grootste ecologische voetafdruk. Het momentum voor verandering en een andere omgang met de waarden leefstijl, welzijn en de zorgsector, is nu.

Gezondheid gaat ons allemaal aan

Dat verandering echt nodig is om de uitdagingen in de zorg het hoofd te bieden, daar zijn steeds meer mensen zich van bewust. ‘Daarbij is gezondheid een vraagstuk van ons allemaal, met verschillende perspectieven en belangen en verknoopt aan van alles en nog wat. De mensen die er veel mee bezig zijn zitten onbewust en onbedoeld vast in hun eigen perspectief ’, aldus Joost Boerenkamp, werkzaam bij Alles is Gezondheid en mede-initiatiefnemer van de Health Transformation Community. ‘Transformatie kan alleen ontstaan als je echt ‘nieuw’ gaat kijken naar de wereld om je heen, voegt Boerenkamp toe.

In perspectief zien en afstand nemen

‘Bezig met de grote vraagstukken, staan we zo dicht op de olifant, dat we hem niet meer in beeld hebben. Een paar passen achteruitlopen en breder kijken is nodig, daar zijn de deelnemers van de Health Transformation Community een half jaar op getraind. Ook bij de oplossingen die nu worden bedacht, zoals bij de mobiliteitstransitie, wordt bijvoorbeeld elektrische auto’s inzetten als een panacee gezien om het klimaatprobleem een antwoord te bieden. Dat is niet een antwoord, want  van een verbrandingsmotor naar een elektrische motor betekent nog steeds veel produceren. Daarmee tuigen we misschien een hele keten van allerlei andere problemen op die we nog niet zien’, zegt Hogerwaard. ‘Afstand nemen en in breed perspectief kijken is noodzakelijk. En dat geldt ook voor de gezondheidszorg. Daarin zijn steeds meer mogelijkheden waar iedereen vanuit z’n eigen belang in staat. Ook durven accepteren dat dingen anders worden, stuk gaan, mislukken. Misschien wel naar een ander kwaliteitsniveau gaan.’

Transitie en waarden behouden

Bij transitie wil je een bepaalde waardenset behouden. Die is er onder het huidige systeem en veel daarvan is toekomstbestendig. De vraag is hoe het op zo’n manier te organiseren dat het systeem toekomstbestendig wordt. ‘Geen eenvoudige opgave, want belangen die spelen zorgen ervoor dat dingen hetzelfde blijven. Als samenleving willen we voorspelbaarheid in de zorg en zorg gaat veel over risicomitigatie.

Bij de Health Transformation Community bieden we de deelnemers de ruimte, de mogelijkheden en vaardigheden om afstand te nemen en meer beschouwend durven te kijken naar ‘waar zijn we nou eigenlijk?’ Geeft Hogerwaard aan. ‘Mensen zijn bevlogen en werken vanuit de juiste intenties, maar we moeten juist nu gaan bijdragen en kijken wat gezondheid is. Wat geven we op en wat behouden we? ‘Het aangeven van wat je wel wil is moeilijker dan aangeven wat je niet wil. We moeten werken naar een paradigma-shift, bepaalde dingen die zijn zoals ze zijn ook los durven laten.’ vult Boerenkamp aan.

Paradigmaverandering met iPH en Alles is Gezondheid

IPH, samen met Alles is Gezondheid de drijvende kracht achter de Health Transformation Community, heeft een nieuw concept van gezondheid bedacht. Het verschil met de WHO-definitie is dat in het concept de capaciteit benadrukt wordt om gezond te zijn of te worden, zelfs wanneer er sprake is van ziekte. Daarbij zijn persoonlijke groei en ontwikkeling en het vervullen van persoonlijke doelen in het leven net zo belangrijk. De WHO-definitie gaat uit van gezondheid als ‘een status van complete gezondheid’. Dat is eigenlijk een onhaalbaar doel. Vanuit deze definitie zijn we ook geneigd om te focussen op repareren wat fout is. Vanuit het concept van Positieve Gezondheid,  komt er veel meer ruimte voor allerlei oplossingsrichtingen. Een enorme bijdrage. Alles is Gezondheid werkt met meer dan 3000 publieke en private partners samen naar gezondheid  toe en het hoe is contextafhankelijk. Alles is Gezondheid is vraaggericht met een regionale focus.

Deelnemers kampen met dezelfde vraagstukken

De Health Transformation Community is heel specifiek op één doelgroep gericht: regisseurs van netwerken van organisaties die werken aan regionale gezondheidsvraagstukken. ‘Het is een eenzaam vak, waar je vaak met teleurstelling te maken hebt en waar een maatje ontbreekt die steun geeft’, vertelt Joost Boerenkamp. ‘We zien daarom deelnemers oplossingen bij elkaar vinden en dat ze snel door één deur kunnen. Ze vinden samen mechanismen waardoor dingen wél werken’. De collectieve kennis die ontstaat komt ook voort uit gedeelde complexiteit . Het is een spel met pieken en dalen waarin je aanloopt tegen het gevestigde regime.‘ Uit deze vraagstukken zijn drie thema’s voortgekomen: samenwerken, transformatie en persoonlijk leiderschap.

Ingrediënten die bijdragen aan succes Health Transformation Community

De leergroep gaat nu door met de gevormde community, daar acteren ze actief op. De volgende zeven punten maken de Health Transformation Community uniek:

  1. Op een aantal cruciale onderwerpen in het programma werkt de HTC met experts, het neusje van de zalm. Deze experts zitten in het curriculum en geven een proeverij van alles wat ze in huis hebben, dat sluit mooi aan op de vragen die in de community leven. De wisselwerking vraag en aanbod zorgt voor een groeiproces.
  2. Chemie in de projectgroep. De mensen snappen elkaar, vinden elkaar in humor en drive wat enthousiasmerend en motiverend werkt. De HTC is een bijzonder eilandje van ‘vetheid’ wat wat nog niet ontdekt is door de grotere massa.
  3. We behandelen een aantal complexe onderwerpen die met een bepaalde lichtheid wordt gebracht en behandelbaar is gemaakt. Er is gezocht naar creatieve innovatieve leervormen, waar bijvoorbeeld podcasts onderdeel van uit maken.
  4. Er is een bepaalde mate van voorspelbaarheid in programmering: webinars, methodisch perspectief, periodiek een fysieke ‘tweedaagse’, vaste mensen die begeleiding geven als expert: Janneke Steijns (Common Eye) als het gezicht voor de thema samenwerking en sparringpartner op de inhoud en programmering, Leonie Voragen (HealthKIC) betrokken vanuit haar systeem-ervaring en gevoel van urgentie op het transformatie vraagstuk van zorg naar gezondheid en Wim Post (Noaber foundation) een geboren verhalenverteller die metaforische en poëtische voeding geeft aan het programmateam. Daarnaast  drijvende kracht waardoor Zonneoord in Ede het ‘clubhuis’ voor de HTC is.
  5. Het platform Slack zorgt ervoor dat interactie makkelijk te regisseren, stimuleren, organiseren is zodat er vanuit digitaal platform allerlei moois ontstaat. Gebruik van dit platform laat zien dat wanneer je duidelijkheid verschaft wat de spelregels zijn waarop met elkaar gecommuniceerd wordt ruimte ontstaat. Slack faciliteert nauwe samenwerking.
  6. Bij iedere potentiële partner van het programma te kijken ‘wat is nu de synergie’ zijn de partnerschappen in de community veel meer dan alleen zakelijke overeenkomsten. Er is wederzijdse verwondering en durf en lef om eerlijk en open te zijn.
  7. Transformeren is een lerend proces. Als dat lerende proces gekoppeld is aan de opgaven die je na wil streven is dit een veelbelovend format.

 

Slotdag 23 juni, hoe nu verder?

Deelnemers zetten de community voort na de slotdag. Zo ontslaat een langdurige relatie die de organisatie kan laten groeien Na de start met een kruiwagen vol houtjes zijn er piketpaaltjes van gezaagd en onderweg zijn het routebordjes geworden. Het mooie is dat je er af en toe één uit de grond trekt en kan gebruiken voor een andere afslag.

De synergiën tussen partijen waar mee samen is gewerkt, geeft energie en biedt een kans om in lokale netwerken te gebruiken. De behandelde cases en vraagstukken in de podcasts, webinars en tijdens de fysieke ontmoetingen zijn zo reëel en daardoor toepasbaar in de echte wereld als maatschappelijk belang. De verschillende perspectieven op conflict die de mensen die hebben meegewerkt als belanghebbenden, gebruiken inzichten van het programma ook voor zichzelf binnen het eigen netwerk.

Er wordt gekeken naar een volgende editie van de Health Transformation Community. Hou de website www.healthtransformationcommunity.nl in de gaten.

Relevante links

Wat is de waarde van conflict bij transitie?

2 juni 2022

Bij het laatste lesblok van de Health Transformation Community (mei 2022), zijn we aanbeland bij misschien wel het spannendste thema voor de 50 transformatoren in spe. Namelijk: conflict. Dit kom je onvermijdelijk tegen als je van ‘het oude’ naar ‘het nieuwe’ gaat. Conflict is helpend voor het transitieproces zolang er maar doorgaande interactie blijft tussen de betrokken spelers. Waardevol dus om te weten hoe je hier op een constructieve manier mee om kan gaan.

Conflict opzoeken zorgt voor progressie

Anders werken, veranderen, we willen graag wel maar we hebben rekening te houden met verschillende meningen, belangen, ervaringen en perspectieven. Dat kan spannend worden. Joost Boerenkamp (Alles is Gezondheid, Three Horizons) stelde in een interactieve sessie dat als je innovatieve oplossingen op complexe maatschappelijke vraagstukken die de grenzen van organisaties overschrijden wil vinden, samenwerking onmisbaar is. Daarbij richtte hij zich op de theorie sociaal constructionisme, die ervan uitgaat dat mensen gaan onderhandelen over wat waar is. Ze gaan betekenis geven. Die betekenissen gaan het handelen weer bepalen zodat er een nieuwe werkelijkheid ontstaat. Als je verschillend kijkt moet je echt met elkaar puzzelen. Kinderen gezond laten opgroeien en zich laten ontwikkelen ligt bijvoorbeeld niet bij één speler en de condities voor een duurzame samenleving creëren ook niet.

Conflict eren

We kunnen niet zonder samenwerking. Keer op keer blijkt dat samenwerken voor de betrokken spelers lastig is. Desondanks moet je conflict niet vermijden maar juist opzoeken, zo betoogt Shirine Moerkerken (interventiedeskundige, oprichter Strange I Strategy and change) in haar boek ‘Conflict eren’. Zoek conflicten op in samenwerking want het is noodzakelijk, functioneel en levert de benodigde variëteit op. Joost ging dieper in op hoe je conflict functioneel inzet bij het verder brengen van complexe maatschappelijke vraagstukken. Juist uit conflict komen de innovatieve inzichten naar boven die je weer verder op weg naar transitie brengen. Joost’s tip: onderzoek met elkaar vastgezette waarheden, aannames, oordelen en oorzaak-gevolgredeneringen. Als je hier ‘opnieuw’ samen naar kunt kijken ontstaat er weer creatieve ruimte waaruit innovatieve oplossingsroutes voort kunnen komen.

Beïnvloed conflict met impact

De wereld verandert snel, organisaties worden geacht te kunnen schalen in het moment. Wendbaar zijn lijkt de manier waarop je tijdig van koers kunt veranderen en inspringen op nieuwe kansen. Hoe werken we naar een toekomstbestendige mens, organisatie en maatschappij? Jessica Tangelder (Host2Transform) paste in een workshop de methodologie H.O.S.T toe die helpt wendbaar te zijn voor exponentiele verandering en het ontketenen van een innoverende organisatiecultuur. Veel organisaties doen aan symptoombestrijding door ‘het nieuwe werken, slimmer werken of flexibel managen’ in te voeren maar de mindset en het gedrag van de organisatie blijft hetzelfde. Jessica richtte zich ook op hoe gespreksstijlen machtsdynamieken tussen mensen produceren en hoe je die kunt beïnvloeden. Jessica’s tip: “benut de energie, zelfreflectie, en het zelflerend vermogen van de Health Transformation Community.”

Fictieve Samenwerkingstafel

Onder leiding van Leonie Voragen (Stichting HealthKic) gingen we aan de hand van een speciaal ontwikkelde podcast aan de slag met een fictieve samenwerkingstafel. Het spel en de podcast waarin o.a. Onno De Zwart, Stanley Alards, Karin Groeneveld en Joost Boerenkamp ons een inkijkje in de wereld van systeemspelers gaven is voor iedereen van waarde die met samenwerkingstafels in aanraking komt en meer wil weten van de dynamiek aan zo’n tafel.

Alle inzichten uit de 1e dag werden in de 2e dag uitgespeeld in een game van Janneke Steijns (Common Eye). Hierin gingen de deelnemers aan de slag om hun netwerk in kaart te brengen met behulp van ‘het netwerk canvas’. De organisatie van het netwerk, het netwerkleiderschap en ook het conflict werden hierin onderzocht.

Het waren twee intensieve dagen waarin de deelnemers een proeverij voorgeschoteld kregen met verschillende perspectieven, gericht op het functioneel inzetten van conflict bij transitieopgaven. Het persoonlijk leiderschap van de deelnemers werd meermaals op de proef gesteld, en de persoonlijke leervraag van de deelnemers werd tijdens de twee dagen als anker gebruikt. Zodat de opgedane kennis en inzichten gelijk gebruikt kunnen worden binnen de eigen rol en samenwerkingsverbanden. Het programma werd afgesloten met een intervisie. Hierna starten we officieel met het laatste deel van het programma: borging.

Groei in transformatie, netwerksamenwerking en persoonlijk leiderschap, hoe doe je dat?

8 april 2022

Vanaf landgoed Zonneoord in Ede, dat van voormalig koloniehuis is getransformeerd tot Kennis en Innovatiecampus, vond 24 en 25 maart 2022 de tweede tweedaagse van de Health Transformation Community plaats. Het landgoed dient nu als thuisbasis voor de community van professionals die bijdragen aan een gezondere samenleving.

Kernvragen in het programma

De Health Transformation Community is inhoudelijk opgebouwd uit de thema’s transformatie, netwerksamenwerking en persoonlijk leiderschap. Deze thema’s worden elk belicht vanuit de drie fases:

  1. Opstart en doorstart
  2. Afscheid van het huidige, opstarten van het nieuwe
  3. Het nieuwe normaal laten doorgroeien

Deze keer was de fase ‘opstart en doorstart’ aan de beurt. De persoonlijke leervraag van de deelnemers vormden het kompas voor de twee dagen, waar ze naast het vaste programma uit verschillende workshops en presentaties van experts konden kiezen. Aan de hand van de volgende kernvragen ging de groep van start:

1. Hoe kom je van een pad-afhankelijke redenering naar een nieuw perspectief op jouw opgaven?
2. Hoe kun je de experimenten die je onder jouw opgave inzet verdiepen, verbreden en opschalen?
3. Welke ‘standaard’ bouwstenen vragen vaak je aandacht in deze fase?
4. Welke inzichten kun je krijgen vanuit andere sectoren?
5. Welke rol speelt vertrouwen?
6. Hoe krijg je het juiste gesprek op gang binnen je samenwerkingsverband?

Niet meteen naar de oplossing

Roel van Raak (Drift) richt zich als technisch-bestuurskundige op beleidsanalyse en procesondersteuning van transities. Hij deelde zijn ervaring in visie, vorming en experimenten in zorgtransities en benadrukte hoe belangrijk het is in de historie van je eigen sector te duiken. Zo krijg je gevoel voor verandering en om mensen mee te krijgen die al langer vastzitten in het systeem. Ook noemde hij de transitiemanagementcyclus: een handige tool om uit te leggen wat je aan het doen bent en om het probleem te doorgronden waaraan je werkt. Leren en evalueren is hierin een continue activiteit.

Bouwstenen carrousel

In de bouwstenen carrousel kiezen deelnemers uit vier sessies over een basisthema binnen zorg en transitie. Adriaan Brouwer (ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport) zijn missie is de gezondheidzorg in Nederland te veranderen door deze slimmer te organiseren.
Bij het bouwsteen Beleid gaf hij inzicht in de goede prestaties van de zorg in Nederland, maar dat het echt beter moet en kan. Transities komen voort uit chaos (corona). Kpi’s zorgen er juist voor dat het mis gaat want je verlegt de focus van waar je mee bezig wil zijn.

Als we kijken naar het systeemniveau zien we dat de houdbaarheid van de zorg onder druk staat. Het gebruik van zorg stijgt sneller dan we de groei van de economie en van de beroepsbevolking kunnen bijbenen. Het VWS beleid is gericht op transitie met als doel samen een gezonde, fitte en veerkrachtige maatschappij te vormen. Door de juiste zorg op de juiste plek te bieden, door de langdurige zorg in staat te stellen om mensen met een beperking of maatschappelijke uitdaging goed mee te laten doen. En door in te zetten op preventie en het stimuleren van goede voeding, voldoende beweging en sport.

Aart-Jan van Triest nam de bouwsteen Bekostiging voor zijn rekening en ging in op de succesformule van Fitchannel, een platform dat helpt een gezonde leefstijl aan te meten door beweging en gezond eten de makkelijke keuze te maken. Een goed alternatief voor de sportschool want je kunt er gebruik van maken op jouw niveau wanneer jij dat wenst. Leonie Voragen (HealthKIC) lichtte de bouwsteen Governance en samenwerking toe: bij de inrichting van governance gaat het vaak over het goed beleggen van taken, verantwoordelijkheden en financiën. Maar netwerksamenwerking is mensenwerk en relaties tussen personen spelen net zo’n grote rol. De verschillende groepen zoals patiënten of beleidsmakers, bestuurders, hebben verschillende perspectieven en waarden, daar zit de grootste uitdaging.

In de praktijk kunnen verschillende beelden ontstaan over bijvoorbeeld het einddoel en hoe dat bereikt moet worden. Het is dus belangrijk te bespreken welke waarden de verschillende netwerkpartners drijven, welke waarden centraal staan in het netwerk als geheel en waar de waarden botsen. Mart van Zwienen (Deloitte) lichtte in een sessie de bouwsteen ICT requirements toe en ging o.a. in op zorgplatformen en Ehealth-oplossingen, communicatieplatformen en voorbeelden van digitale zorg.

Omslag naar samenlevingsmodel

Michael Milo Michael is mede-initiatiefnemer van De Nieuwe GGZSamenBeter en GEM. De GEM Coalitie ontwikkelt met lokale en landelijke partners een Ecosysteem Mentale Gezondheid, gebaseerd op ‘Goede GGZ’. Michael vertelde over de omslag die gemaakt moet worden van een technisch-specialistisch ziektemodel, naar een samenlevingsmodel waarin meer ruimte is voor de ontwikkeling van psychische weerbaarheid.

Rachelle van der Linden (Creatinc.) ging in op Kleur Bekennen: een methodiek om terug te gaan naar je kern waardoor je tot bloei kan komen. “Veel van ons zijn de roots kwijt, het gaat erom daarnaar op zoek te gaan,” vertelde Rachel. Na een inleiding op de video Trusted Networks met Alex Jadad gingen we gezamenlijk aan tafel waarbij op basis van vertrouwen het voorgerecht werd bereid door en voor de deelnemers.

De waarde van dialoog

Dag twee startte met de Dialoog Game door Janneke Steijns (Common Eye) onder begeleiding van de coaches. De waarde van dialoog en de kracht van constructief conflict stonden centraal. Ook is er geoefend met de opbouw van gesprekken en hoe deze betekenisvol te laten zijn. Na afloop is landgoed Zonneoord verkend tijdens een inspirerende lunchwandeling onder begeleiding van Wim Post (Noaber) en Theo Dijkstra (directeur Landgoed Zonneoord). Ook volgde een impactmeting en intervisiesessie waarna de Tweedaagse is afgesloten.

Aan de slag met de transitie naar gezondheid. Eerste editie Health Transformation Community van start

9 februari 2022

Met de eerste tweedaagse op 20 en 21 januari 2022 uit een reeks van drie ging de Health Transformation Community digitaal van start. 49 transformatoren in spe met daarachter 49 netwerken die iedere regio in Nederland vertegenwoordigen zijn aan een intensief traject van zes maanden begonnen waarin samen leren over transformatie en zelf bijdragen aan  de transitie van gezondheid, welzijn en zorg centraal staat.

Kiezen voor het bospad
De  eerste twee dagen stonden in het teken van introductie waarin de deelnemers mee werden genomen in het huidige zorgsysteem en inzicht kregen in hoe het transformatielandschap eruitziet. Programmadirecteur Alles is Gezondheid/Positieve Gezondheid en mede-initiatiefnemer van de Health Transformation Community Karen van Ruiten benadrukte de behoefte aan de shift van ziekte naar gezondheid. Bij hoe we daar komen gaat de vergelijking van de geasfalteerde weg tegenover het bospad goed op. Recht en voorspelbaar inclusief de huidige systemen tegenover anders, de onbekendere weg in een gezonde omgeving, waarbij we nog niet weten waar hij uitkomt. Niet altijd even makkelijk, zo leerden we al eerder uit de ervaringen van de Health Innovation School. Met elkaar gaan we symbolisch het bospad op en helpen elkaar op weg, door te proberen en vooral te realiseren.

Drijfveren voor transformatie vanuit technologisch en persoonlijk oogpunt
De deelnemers leerden in interactieve sessies over belangrijke drijfveren van transformatie geïnspireerd door domeinexperts over de uitdagingen die erbij komen kijken. Ook is ingegaan op hoe persoonlijk leiderschap en kwetsbaarheid binnen transformatie een rol spelen. De vooraf gedeelde Health Transformation Community podcast-serie gaf al een inkijkje in de verschillende perspectieven op de transformatie van gezondheid en zorg. Gemaakt om iedereen die werkt aan het verbeteren van de gezondheid van Nederlanders inzicht aan te reiken om een versnelling te maken in die shift van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. Uit de podcasts blijkt dat er niet één beeld op transformatie is of de opgave daarvoor. We hebben om te gaan met verschil.

Cultuurverandering is belangrijk onderdeel bij transformatie
Leonie Voragen, directeur stichting HealthKIC, benadrukte dat transitie fundamentele en onomkeerbare veranderingen van structuur, cultuur en werkwijzen op systeemniveau zijn. Cultuur (gedeelde beelden, waarden en paradigma’s) wordt wel eens vergeten. Er heeft een verschuiving plaatsgevonden van overleven naar langer leven, naar beter leven: we worden gemiddeld ouder en kunnen ziekten behandelen. Onze wens is op een manier ouder te worden die past bij een zinvol leven en daar is ons zorgsysteem nog niet goed op ingericht, wat het moeilijk maakt impact te maken. Ook zijn we er niet alleen met een nieuw bekostigingsmodel of losstaande initiatieven. Cultuurverandering vraagt gezamenlijke reflectie op wat van belang is en is een must voor transitie.

Versnelling digitalisering in de zorg
Lucien Engelen, o.a. CEO Transform.Health en Strateeg Gezondheid(szorg) Innovatie bij Deloitte C4E, vertelde dat we een digitale maatschappij zijn geworden en overschatten de snelheid maar onderschatten de impact ervan. Digitalisering in de zorg is ‘dankzij’ de coronacrisis versneld. De zelfhulpkiosken in het Laurentius ziekenhuis zijn daar een goed voorbeeld van. Waar patiënten zelf o.a. hun bloeddruk, saturatie, hartfrequentie en BMI opmeten. De resultaten krijgen ze meteen mee op een ticket en worden automatisch in het patiëntendossier verwerkt. Waar Lucien enorme kansen voor de digitalisering in de transformatie van het zorglandschap schetste, en zelfs in het lichaam geïntegreerde sensors als -niet eens zover- toekomstbeeld omschrijft, kwam Reon Brand (Philips) met een tegengeluid. Hij noemde deze denkstroming de transhumane stroming die beperkingen kent op duurzaamheid en solidariteit, in zijn lezing over co-emerging futures. Hij benadrukte daarin dat er een viertal toekomstige stromingen parallel ontstaan, waarin zijn voorkeur uitgaat naar een systeem waarin ecologie centraal staat, de Gaia stroming.

Workshop, lezingen en focus leervraag
Mia Wessels, oprichter De Jonge Dokter en podcasthost bij Humanizing Healthcare, gaf in haar lezing aan hoe belangrijk zelfreflectie en kwetsbaarheid zijn. Want transformatie is juist ook veranderen met je eigen persoonlijke verhaal als vertrekpunt. De workshop samenwerken voor transitie van samenwerkingspartner Common Eye door Janneke Steijns stelde deelnemers op de proef door ze in een game te laten ervaren welke obstakels en dynamieken er in samenwerking kunnen ontstaan, opgevolgd door inspirerende lezingen van Zayna Khayat (VP of Business Development & Strategy Teladoc Health) over kwetsbaarheid en persoonlijk leiderschap in transitie en wat werkzame elementen zijn om een netwerk te mobiliseren. Zayna onderstreepte de 3%-regel; met slechts 3% van de medewerkers binnen de organisatie of het systeem kun je 85% van deze populatie beïnvloeden. Vind die super-connectors! Tommaso Sarri (Deloitte) hielp de deelnemers met het scherpstellen van hun leervraag en Machteld Huber sprak als grondlegger van het gedachtegoed Positieve Gezondheid en oprichter iPH over het bouwen van een nieuw perspectief op gezondheid. Gezamenlijk gingen deelnemers in gesprek over ‘opgaven voor transitie vanuit verschillende perspectieven: de hoeken van het systeem uitgelicht’ met Florien van der Windt (Ministerie van VWS), Wiet de Ronde (Menzis), Willem Rutgers (Werkgeversvereniging Zorg en Welzijn), Khadija Tahiri (FNV Schoonmaak) en Karen van Ruiten​ (domein overstijgend samenwerken).

Samen maatschappelijke beweging inzetten
Alles is Gezondheid en iPH, initiatiefnemers van de Health Transformation Community, willen met de community een lerende gemeenschap creëren die elkaars kennis en expertise gebruiken om de transformatie in de zorg te versnellen. Het pad van transformatie is geen geasfalteerde weg, maar gezamenlijk hebben we de wijsheid in huis, en de combinatie van de deelnemers als voorlopers is hierin cruciaal. De grote maatschappelijke beweging kunnen we alleen gezamenlijk inzetten.

Deelnemers eerste editie Health Transformation Community bekend

3 januari 2022

Deelnemers bekend gemaakt

Ga er maar aan staan. In een paar maanden tijd leren over transformatie, en zelf ook bijdragen aan de transformatie en de transitie van gezondheid, welzijn en zorg. Want het mag duidelijk zijn dat dat hard nodig is. Deze 49 deelnemers vertegenwoordigen alle regio's en zijn als coördinator of regisseur van een regionaal netwerk uitgekozen om deel te nemen aan de eerste editie van de Health Transformation Community.

Maak hier kennis met de deelnemers, die 20 & 21 januari van start gaan met de kick-off.

Inschrijfperiode eerste editie Health Transformation Community verlengd t/m 12 november

28 oktober 2021

Oproep kandidaten uit regio’s Limburg, Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Flevoland, Brabant, Zeeland

Zoals jullie vast niet is ontgaan is er de afgelopen maanden hard gewerkt aan de opbouw en het programma van de Health Transformation Community. En daarnaast aan het werven van 50 geschikte kandidaten om de eerste landelijke editie van de Health Transformation Community mee te starten.

 Na de selectie van de aanmeldingen hebben we geconstateerd dat we een groot aantal uitstekende kandidaten kunnen verwelkomen, maar dat we nog niet iedere regio voldoende vertegenwoordigen. Die regioverspreiding is belangrijk vanuit de ambitie om zo groot mogelijke impact te genereren voor de transformatie van ziekte naar gezondheid. Daarom is er besloten de inschrijfperiode te verlengen tot 12 november. Dat betekent dat het startmoment ook is verplaatst, naar 20 januari 2022.

 Dus ben jij coördinator of regisseur van een regionaal netwerk? Ben je gewend te werken als ‘facilitator’, en wil je vanuit het proces in combinatie met de inhoud de komende jaren meewerken aan de transformatie? Neem je kennis mee in de vorm van een aantal jaar ervaring?

We verzoeken hierbij om je snel aan te melden en te reageren als je woont in een van deze regio’s: Limburg, Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Flevoland, Brabant of Zeeland.

 Meld je hier aan

Kijk het laatst Q&A Webinar terug

29 september 2021

De zoektocht naar transformators is nog in volle gang. Geïnteresseerden deden dinsdag 21 september van 12:00 tot 13:00 uur mee aan de laatste Q&A webinar voor de start van het traject, verzorgd door Karen van Ruiten en Waldemar Hogerwaard. Kijk de webinar terug via deze link: https://youtu.be/OssUWsQ68nk.

Stel je vragen tijdens het Q&A Webinar

9 september 2021

Op de website heb je tot 30 september om je in te schrijven voor de eerste editie van de Health Transformation Community, er is plek voor 50 transformators. Heb je nog vragen en wil je meer weten, doe dan dinsdag 21 september van 12:00 tot 13:00 uur zeker mee aan de Q&A webinar verzorgd door Karen van Ruiten, Joost Boerenkamp en Waldemar Hogerwaard. Schrijf je in via deze link: https://sardes.survalyzer.eu/gtbgwxajyb?l=nl.

Na verkenning van Alles is Gezondheid en Institute for Positive Health samen met zo’n 15 organisaties maken we ons nu gereed om de eerste Health Transformation Community in november te lanceren. Een nieuwe manier van doen waarbij de ervaringen bundelen van talloze netwerken, regio's, allianties en Health Innovation School centraal staat, want het is nu echt tijd voor de transformatie naar gezondheid.

Walk your (transformation) weeting!

8 september 2021

Denken over transformatie vergt inspiratie en creativiteit. En om stappen te zetten en  toe gaan helpt het ook om – letterlijk – zelf in beweging te komen.. We vergaderen online met z’n allen een stuk efficiënter en het scheelt een hoop reistijd. Maar we zie ook wel uit naar meer live events en verrassende ontmoetingen. Weeting is een perfecte manier om meer uit je meeting te halen.

Productiever, creatiever en gezonder

Wandelend vergaderen of wandelend je telefoontjes doen. En dan niet onder lunchtijd (mag ook natuurlijk) maar wandelen echt als werktijd benutten. Je hebt alleen maar goede oortjes nodig, een paar sneakers, leuke routes en go! De voordelen? Lopen maakt je productiever, creatiever en gezonder.

Kwartiermaker Martine de Vaan van de Citydeal Ruimte voor Lopen is een expert op het gebied van weeting. De afgelopen jaren deed ze onderzoek naar de voordelen van lopen tijdens je werk. Volgens Martine is lopen niet alleen gezond, maar is de sociale component ook zo belangrijk. Juist tijdens het vele thuiswerken is een weeting met een collega een verademing. Weer even écht contact, je hoofd raakt leeg of je bedenkt juist die nieuwe invalshoek voor een lastig vraagstuk. Al met al bereik je dit met lopen veel sneller.

Met Citydeal Ruimte voor Lopen partners Arcadis, Wandelnet, Staatsbosbeheer en de gemeente Amersfoort liepen we een deel van de nieuwe routes in Amersfoort. Wellicht ook voor jou een mooie centrale plek om eens af te spreken. De nieuwe routes in Amersfoort zijn het resultaat van een mooie samenwerking tussen enthousiaste lopers in Amersfoort en organisaties die lopen een warm hart toedragen. Een aanwinst voor de stad want nu zijn er nog meer wandelroutes bij gekomen. Maar vooral een aanwinst voor al die mensen die hun werkdag productiever, creatiever en gezonder maken.

Wil je tips om het thuiswerken en bewegen te combineren? Kijk eens op www.werkeninbeweging.nl

Meer weten over weeting? www.weeting.nl

Alles is Gezondheid is actief binnen de Citydeal Ruimte voor Lopen en verantwoordelijk voor de werklijn Verleiden tot Lopen. Benieuwd naar de nieuwe Amersfoortse routes? Je treft ze hier.

Health Transformation Community Boekentips

7 september 2021

Talloze ervaringen en inzichten die zijn opgedaan door andere mensen zijn te lezen in boeken. Hoe heerlijk om – zonder beeldscherm – je boek open te slaan. Met Health Transformation op ons netvlies lazen wij deze boeken en raadden we ze je van harte aan! Sommige meer persoonlijk, en sommige over specifieke thema’s of systemen. Veel leesplezier!

Judith Kocken: Je bent je eigen medicijn

Boeken met gezondheidstips over eten, beweging of ademhaling zijn er genoeg. Dit boek gaat met een holistische kijk in op diverse aspecten van gezondheid en samen met de verhalen uit haar spreekkamer maakt het dat ik het boek in een paar dagen uit las. En vooral: nog regelmatig terugpak voor alle wijsheden die erin staan. Een schat aan informatie met een holistische kijk, veel kennis en vooral veel gevoel.

Brene Brown: De kracht van kwetsbaarheid

Bekend van haar TedX Talks is deze dame – die oorspronkelijk onderzoek deed naar schaamte – een bekende favoriet. Mensen kunnen niet alleen krachtig zijn ook al is of was dat het heersende beeld. Kwetsbaarheid maakt authentiek, fijner en meer verbonden: met onszelf en mensen om ons heen. Maar er is wel moed voor nodig, want het kan spannend voelen om je kwetsbaarheid te laten zien. De humor, verhalen en tips van onderzoeker/storyteller Brene maken dit boek tot een must read.

Carolyn Steel: Wat gaan we eten? Sitopia: hoe goed eten de wereld kan redden


Een goede maaltijd maken is een van de meest zinvolle dingen die je kan doen op deze wereld. In veel opzichten. De schrijver (tevens architect en filosoof) legt het verband tussen voeding, zingeving, ecologie en transformatieve processen.

Susanne Kruys: De Biografie als Medicijn (de zin van levensverhalen in de zorg)


De Biografie als Medicijn bevat inspirerende, mooie en persoonlijke levensverhalen van  vernieuwers in de zorg zoals Trudy Dehue, Machteld Huber en Jim van Os over hun zoektocht naar persoonlijke ontwikkeling, zingeving en betekenis. De verhalen zijn opgebouwd vanuit de benadering / methodiek van de 4 dimensies; fysiek, sociaal, psychisch en spiritueel.

Auteur en gezondheidsexpert Chantal Walg: Anders

Auteur en gezondheidsexpert Chantal Walg: Anders
Walg weet op treffende wijze de verbinding te maken tussen Positieve Gezondheid en de avonturen van de jonge Anders. Met mooie illustraties kunnen zowel kinderen als ouders samen lezen over de ontdekking dat gezondheid wat inhoudt dan Anders van tevoren dacht.

Shirine Moerkerken: Mijn veranderbijbel: Hoe ik Verander 

Geschreven vanuit concrete zelf doorleefde casuïstiek, aangevuld met methodische perspectieven van haar leermeesters die de casuïstiek verrijken/verklaren en verbreden, aangevuld met de eigen beleving van Shirine daarbij. Hierdoor ben je een vlieg op de muur in haar dagelijkse werkpraktijk. Inzichten, herkenning en handelingsrepertoire.


Kraaijenveld, Halink en Verburgt: Mentale Vooruitgang

De Denktank Mentale Vooruitgang verkent nieuwe richtingen van denken en doen die bijdragen aan een mentaal krachtigere samenleving. Het boek biedt inzichten het gedachtengoed en handvatten om de mentale kracht te vergroten van het individu, van groepen en van de samenleving als geheel. Inspirerend is in mijn ogen vooral de richtinggevende utopie die wordt geschetst van een mentaal vitaal Nederland in 2050. Vanuit dat ideaalbeeld wordt geschetst hoe we daar kunnen komen. 

De ingreep door Peter Bennemeer - Managementboek.nl

Peter Bennemeer kwam vanuit een totaal andere achtergrond leidinggeven aan het ziekenhuis Bernhoven ij deelt zijn verbazing over het ontbreken van deugdelijke managementinformatie, over de complexe kluwen van belangengroepen die een ziekenhuis is en over de cultuur van wantrouwen die hij aantreft.

Hij vertelt hoe hij de belangrijkste zorgverzekeraars verleidt om een langjarig contract met Bernhoven aan te gaan, hoe 100 kwaliteitsinitiatieven tot minder zorg leiden en hoe hij de medisch specialisten in het ziekenhuis in loondienst weet te krijgen.En als hij na de diagnose kanker zelf tweemaal in het ziekenhuis terecht komt, komt het tot een leerzame blik vanuit patiëntperspectief.

Changing the Game : The Book (leadsustainablechange.org)

 In dit boek wordt niet de transformatie van gezondheid of zorg beschreven, maar wel die uit 7 andere sectoren. De modellen en inzichten voor duurzame verandering zijn zeer waardevol.

Start inschrijving Health Transformation Community

29 juli 2021

De Health Transformation Community (HTC) gaat als trotse broer van de Health Innovation School van start met de verandering en transformatie van een systeem. De doelgroep is bij de Health Transformation Community specifiek gericht op de regisseur of coördinator van een netwerk rondom gezondheid of preventie. Vanaf 2 augustus kun jij je inschrijven zodat je in november van start gaat met werken aan een gezonder en vitaler Nederland. Met lokale samenwerking en regionale netwerken als motor van transformatie.

Een gezonder en vitaler Nederland: dat is wat we allemaal willen. Met lokale samenwerking en regionale netwerken als motor van transformatie. Deze in werking zetten is makkelijker gezegd dan gedaan. Hoe doe je dat in je eigen omgeving? Wie heeft de regie? En welke beweging maken we gezamenlijk?

Van de kop van Noord-Holland tot het zuidelijkste puntje in Limburg. Als we de kaart van Nederland aflopen zien we een grote variëteit aan lokale gezondheidsinitiatieven, -samenwerkingsverbanden en -regionetwerken. Met telkens wisselende gezondheidsvraagstukken, doelgroepen en beleidsspeerpunten. Waarbij ieder netwerk zich ook weer anders organiseert in termen van planning, samenwerking, leiderschap, besluitvorming, financiering, communicatie, etc.

De ‘regisseurs’ van een (gezondheids)netwerk spelen een cruciale rol om alle betrokken partijen op te lijnen en in dezelfde richting te laten bewegen. Van formele zorgorganisaties tot informele gebiedscollectieven. Ga er maar aan staan…

Om regionetwerken te helpen met deze uitdagingen én met en van elkaar te leren ondersteunen Alles is Gezondheid en iPH lokale sleutelfiguren, regionale coördinatoren en netwerkregisseurs in procesvoering en transformatie. Zoals we medeorganisator zijn van de Health Innovation School, zo gaan we met diverse partners waaronder Deloitte, Health-Holland en Health KIC aan de slag voor actiegericht leren over transformatie.

Onder de vlag van ‘Health Transformation Community’ bouwen we gezamenlijk een leeraanbod met de volgende ingrediënten:

Programma specifiek gericht op de complexe rol van netwerkregisseur.

• Toegang tot inspiratie, doorleefde verhalen en praktijkvoorbeelden.
• Methodiek op samenwerking en transformatie.
• Peer-to-peer learning met mede-netwerkregisseurs (in het land).
• Werkgroepjes die aan de slag gaan met je eigen casuïstiek.
• Blended leeromgeving met professionele begeleiding en monitoring.
• Natuurlijk ontwikkelen we dit graag samen: met andere bevlogen, ervaren,     kundige mensen.
• Daarom voeren we begin 2021 gesprekken met lokale medestanders, co-ontwikkelaars, enthousiastelingen mogelijk eerste deelnemers van de eerste landelijke Health Transformation Community.

 Bekijk deze pdf voor meer informatie en meld je aan.

Digitale co-creatie sessie en voorbereiding webinar

29 juli 2021

Op 1 juli deed een groep geïnteresseerden al wandelend tijdens de lunch mee tijdens een digitale sessie over de opbouw van de Health Transformation Community. Een gezonder en vitaler Nederland: dat is wat we allemaal willen. Met gedreven mensen, lokale en publiek-private samenwerkingen plus regionale netwerken als motor van transformatie. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Hoe doe je dat in je eigen omgeving? Wie heeft de regie? En welke beweging maken we gezamenlijk? 

Op deze #hoedan vragen buigen we ons bij de Health Transformation Community. Om het nieuwe project te introduceren en toe te lichten organiseerden we een digitale lunch-sessie. Organisator Karen van Ruiten (Alles is Gezondheid) sprak over het project de HTC. De noodzaak voor transformatie werd toegelicht door Lucien Engelen (Deloitte) en Adriaan Brouwer (JZOJP, VWS). Daarna werden de eerste schets en plannen Health Transformation School door Joost Boerenkamp (iPH/AiG) en Waldemar Hogerwaard (Bureau Zorginnovatie) besproken. Op dit moment geniet het projectteam van de zomer, ook buigen we ons over de invulling van een webinar die later deze zomer plaatsvindt. Hier kun je met al je vragen over de Health Transformation Community terecht. Hou de website in de gaten voor meer informatie.

Zo denken verzekeraars over de kanteling naar brede blik op gezondheid

27 juli 2021

In december 2020 verscheen een startdocument Domeinoverstijgend samenwerken van koplopertafel Verzekeraars, samen met Vilans en Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Belangrijkste bouwstenen in dit document zijn: samenwerking, leren, data delen en monitoren, en bekostiging. In de verkiezingspaper van drie verzekeraars wordt gepleit voor preventie en betere samenwerking in de regio. Hoe denken verzekeraars CZ, Menzis, VGZ en Zilveren Kruis de kanteling naar een brede blik op gezondheid te kunnen realiseren?

Kanteling naar brede blik op gezondheid merkbaar
De kanteling is al merkbaar en voelbaar, vertellen prominente zorgverzekeraars ons. Ronald Ruijters van VGZ: “ Het voelt als een soort stuwdam en het is wachten op een doorbraak. Het gedachtegoed wordt steeds meer gebruikt, mensen geloven erin, we werken toe naar een kantelpunt waardoor het onomkeerbaar wordt.”

Joas Duister van Menzis: “Ik voorzie steeds vaker politieke en maatschappelijke urgentie. Een gemeenteraad die aan een wethouder vragen stelt over gebrekkige mondzorg bij jeugd in achterstandswijken of over een ziekenhuis dat sluit. Op termijn kunnen dat ook vragen zijn over zorgelijke cijfers overgewicht in bepaalde regio’s. Je hebt wel altijd een ambassadeur nodig, dat kan een ziekenhuisbestuurder, huisarts, leefstijlcoach of verzekeraar zijn, dan pas gaat het vliegen.”

Wiro Gruisen van CZ: “We werken via een regio regie aanpak in Zuid-Limburg en Zeeland. Dat betekent dat we experimenteren met regionale inkoopteams”, legt Wiro uit. “Een kanteling die stap voor stap gaat. Deels langs het spoor van langjarige transities, kijkend door de bril van Positieve Gezondheid: een ontwikkeltraject dat ons aanzet tot nadenken over de juiste aanpak van de onderliggende problematiek. En deels langs een tweede spoor waarin zichtbaar wordt gemaakt wat het nu al oplevert voor verzekerden.”

Olivier Gerrits: “Bij Zilveren Kruis hebben we het omgedraaid naar: wat hebben mensen nodig? Deze nieuwe rol vraagt om andere competenties zoals stakeholdermanagement, partijen verbinden, betere balans vinden tussen gezonde druk uitoefenen en scherp inkopen. Je wilt personen, instellingen en regio’s stimuleren samen te werken. Dat vraagt bij iedere partij om een andere benadering en bestaat voornamelijk uit goed doorvragen. Wie ervaart welke barrières en wat kan Zilveren Kruis betekenen om deze barrières te slechten?”

In eigen organisatie

Maar de verzekeraars zijn ook zelfkritisch. Zij kijken in de organisatie en werkwijze wat beter kan.

Menzis zet in op een preventie ambassadeur die alles wat rond preventie gebeurt aanjaagt. “Preventie is een strategisch thema voor ons. Er zijn preventieteams actief (10 collega’s uit verschillende regio’s en ons expertiseteam), team ‘Samen Gezond’ bestaat uit +/- 25 collega’s en bij wijze van proef zijn we dit jaar gestart met een aantal leefkrachtadviseurs bij Zorgadvies & bemiddeling die onze verzekerden te woord staan.”

CZ werkt van het begin af aan samen met Burgerkracht Limburg om de burger de lead te geven. “We willen dat burgers meesturen in de domeinoverstijgende trajecten en dat zij mede verantwoordelijkheid nemen. Maar ook dat de burger waar mogelijk zelf de regie neemt voor zijn eigen gezondheid. Burgers betrekken is geen afvinkpuntje op je lijstje. Als CZ doen wij ons best om burgerkracht/participatie in positie te brengen. Het is en blijft belangrijk je te verdiepen in perspectief van mensen!”

Zilveren Kruis geeft aan dat hun rol veranderd is. Van inkopen van zorg naar faciliteren van samenwerking en transformeren van zorg. Vanuit de vraag wat mensen nodig hebben. “De innovatierol van ons als zorgverzekeraar is om succesvolle initiatieven uit het werkveld van Positieve Gezondheid te ontdekken en op te schalen. We richten ons op de succesfactoren, het monitoren en de bekostiging van deze innovaties.”

VGZ betrekt verzekerden actief bij haar plannen. “Iedere partij zal in beleid en communicatie de boodschap moeten blijven herhalen, zodat inwoners zelf gaan nadenken. Corona heeft het bewustzijn over leefstijl wel gestimuleerd, ik ben benieuwd hoe dit doorzet. Coöperatie VGZ is met haar leden in gesprek over gezondheid, leefstijl en preventie; welke rol verwachten ze van ons en hoe werkt dat uit?”

Tips

De verzekeraars hebben voldoende tips voor partijen die ook met een brede blik op gezondheid aan de slag willen.

Zilveren Kruis:
Ga aan de slag en organiseer financiering samen. Als het succesvol is, heb je een ander gesprek met verzekeraar en wordt bekostiging ook makkelijker.
Pak behapbare thema’s/onderwerpen op.
Breng de juiste personen op de juiste plek.
Maak snelheid en pak door.


VGZ:
Blijf elkaar als verzekeraars uitdagen en inspireren.
Ga het gesprek met elkaar aan, ga niet zitten wachten totdat het ergens anders uitgevonden wordt.
Ga aan de slag, laat je niet belemmeren door financiering, monitoring laat zien dat dat werkt en maak gebruik van kennis en kunde van anderen.
Menzis:

Begin altijd met de inhoud.
Werk vanuit wat de inwoner/patiënt en zijn/haar systeem (gezin en wijk) nodig heeft.
Realiseer je welke rol de verzekeraar heeft als hoeder van ‘ons’ geld.
Bepaal urgentie en zet een ambassadeur in.


CZ:
Ontwikkel zowel een lange als een meer korte termijn aanpak. Laat de waarde van voorbeeldprojecten zien.
Als je werkelijk wil dat burgers meedoen, maak dat dan mogelijk maken en professionaliseer hun inbreng.
Wil je meer weten hoe de verzekeraars zelf aan de slag zijn gegaan? Neem dan een kijkje op onze Kennisbankpagina Verzekeraars of download de Handreiking ‘Domeinoverstijgend samenwerken vanuit een brede blik op gezondheid in de regio’.

Praktijkhandreiking ‘Werken met Positieve Gezondheid: Lessen uit Limburg’

26 juli 2021

Positieve Gezondheid leeft in Nederland. De afgelopen jaren experimenteren Nederlandse professionals en organisaties volop met Positieve Gezondheid— met Limburg voorop. Maar wat komt er hierbij kijken? De Academische Werkplaats Duurzame Zorg (Universiteit Maastricht) onderzocht dit in Limburg, in opdracht van ZonMw. Ook iPH heeft aan het onderzoek bijgedragen. Alles is Gezondheid verkent in de regio’s Brabant, Zuid-Holland Zuid, Ijsselland en Friesland hoe de succesvolle formule van Limburg ook in deze regio’s te implementeren.

Benieuwd naar de resultaten, bijbehorende lessen, en praktische aanbevelingen? Lees de pas verschenen praktijkhandreiking ‘Werken met Positieve Gezondheid: Lessen uit Limburg’, of bekijk de animatie.

Limburg koploper in werken met Positieve Gezondheid

Positieve Gezondheid is een nieuwe, brede kijk op gezondheid. De focus ligt hierbij niet op een ziekte or probleem, maar op wat mensen zelf belangrijk vinden in hun leven. De afgelopen jaren experimenteren veel Nederlandse organisaties met dit concept, met Limburg aan kop. Maar hoe werken Limburgse organisaties en professionals met Positieve Gezondheid en wat valt er van hun ervaringen te leren?

Resultaten

De handreiking laat zien dat veel betrokkenen Positieve Gezondheid van meerwaarde vinden, omdat het een herkenbaar en begrijpelijk concept is. Er is wel overlap met andere concepten. Maar deelnemers aan het onderzoek ervaren de focus op eigen regie en de brede beweging die rondom Positieve Gezondheid is ontstaan als vernieuwend. Ondertussen geven betrokkenen vijf verschillende invullingen aan Positieve Gezondheid. Ze zien dit als: (1) een brede benadering van gezondheid waarin de persoon centraal staat; (2) een instrument waarmee mensen kunnen reflecteren over wat zij belangrijk vinden; (3) een aanjager van verandering in organisaties of wijken; (4) een gezamenlijk kader voor samenwerking in de publieke sector; (5) een maatschappelijke beweging.

Lessen uit Limburg

De handreiking biedt drie lessen voor de praktijk, en vele aanbevelingen voor het werken met Positieve Gezondheid. Zo wordt duidelijk wat er bij de introductie van dit nieuwe concept komt kijken, wat wel of juist niet werkt, en wat veel voorkomende vraagstukken zijn. De ervaringen uit Limburg laten hiermee zien, hoe Positieve Gezondheid kan worden vertaald naar de praktijk. Daar kunnen andere regio’s van leren! Alles is Gezondheid zet zich in om deze formule in andere regio’s in te zetten. Zowel Margriet de Jager en Joost Boerenkamp, beiden regiocoördinator bij Alles is Gezondheid, zetten zich hiervoor in.

Blokhuis noemt Kavelmodel in Kamerbrief over bouwstenen toekomstig preventiebeleid

25 juli 2021

In een Kamerbrief van 7 juli 2021 deelt staatssecretaris Paul Blokhuis zeven cruciale bouwstenen om verder aan de slag te gaan met preventie en gezondheidsbevordering. Bouwstenen die optimaal aansluiten bij de visie en aanpak van HealthKIC.

Er is gelukkig steeds meer aandacht voor het verleggen van de focus van zorg naar gezondheid. We weten steeds meer over hoe gezondheid bijdraagt aan ons welzijn en onze kwaliteit van leven. We zien helaas ook gezondheidsverschillen en hoe bepaalde factoren in je (vroege) leven consequenties kunnen hebben voor je gezondheid. In een Kamerbrief van 7 juli 2021 deelt staatssecretaris Paul Blokhuis zeven cruciale bouwstenen om verder aan de slag te gaan met preventie en gezondheidsbevordering. Bouwstenen voor een volgende fase die niet langer vrijblijvend is maar zich kenmerkt door verantwoordelijkheden en kaders vanuit een structurele basis. Bouwstenen die optimaal aansluiten bij de visie en aanpak van HealthKIC.

Om tot een structureel fundament voor gezondheid te komen, noemt de staatssecretaris de volgende 7 bouwstenen:

1) Landelijke gezondheidsdoelen (over onze kwaliteit van leven en brede welvaart) verankeren
Blokhuis schetst een aanpak waarbij stevige maatregelen vanuit het rijk gecombineerd worden met initiatieven vanuit zorgorganisaties, gemeenten en maatschappelijk partners als effectief. Juist die combinatie van landelijke doelen en jaarlijkse monitoring maakt verbetering mogelijk. Er is al wel een wettelijke plicht (WPG) om gezondheidsdoelen uit te werken maar deze blijkt te vrijblijvend. Daarom stelt Blokhuis voor de verantwoordelijkheden en taken scherper wettelijk te verankeren (zie 2). Hij hecht hierbij aan goede landelijke en regionale samenwerking waarbij we ook uitgaan van individuele verantwoordelijkheid van mensen.

2) Plicht tot gezondheidsbevordering: taken en verantwoordelijkheden wettelijk verankeren
Blokhuis constateert dat verantwoordelijkheden en taken momenteel globaal en onvoldoende duidelijk zijn geformuleerd. Ook de samenwerking tussen gemeentelijke domeinen, gemeenten en zorgverzekeraars is vrijblijvend. De wet laat dus ruimte. Blokhuis denkt aan een invulling van een plicht tot gezondheidsbevordering door taken en verantwoordelijkheden van gemeenten en zorgverzekeraars wettelijk te concretiseren. Aanvullend ziet hij een bepaling in de Zorgverzekerzekeringswet zodat zorgverzekeraars verplicht worden met gemeenten samen te werken aan gezondheidsbevordering. Hij gaat een wetsvoorstel de komende maanden verkennen.

3) Faciliteren van de regionale en lokale aanpak vanuit het Rijk
Het Rijk is richtinggevend en faciliteert met nationale doelen, randvoorwaarden en maatregelen om gezond gedrag te stimuleren. Lokale bestuurders willen graag maatwerk leveren en bijvoorbeeld inzetten op een gezonde voedselomgeving. Een verkenning naar juridische mogelijkheden hiervoor is uitgevoerd en acties volgen. Zorgverzekeraars zoeken naar meer speelruimte om aan de slag te gaan met mogelijkheden voor preventie waarbij niet helder hoeft te zijn welk deel over verzekerde zorg gaat. VWS onderzoekt de wenselijkheid en haalbaarheid; na de zomer volgt terugkoppeling. Het beschikbaar maken van wetenschappelijke kennis is heel belangrijk bij het faciliteren van een regionale aanpak. Hiervoor noemt Blokhuis de GGD en het RIVM.

4) Financiering van preventiebeleid
Om met de verschillende bouwstenen aan de slag te gaan, is extra budget nodig. Blokhuis benoemt het schrille contrast tussen € 5.000 die per inwoner aan geneeskundige en langdurige zorg wordt uitgegeven en € 21 tot € 23 die per inwoner is uitgegeven aan gezondheidsbevordering. Daarbij worden deze uitgaven veelal gedaan uit tijdelijke – niet structurele – budgetten. Er volgt nog een inschatting van kosten voor een toekomstige preventie-infrastructuur. AEF heeft opties uitgewerkt voor financieringsvormen voor landelijke financiering. AEF vindt dat een specifieke uitkering aan gemeenten het meest voor de hand ligt als gemeenten ook verantwoordelijk zijn voor de infrastructuur en de financiering van interventies voor gezondheidsbevordering.

5) Kennisinfrastructuur
De huidige kennisinfrastructuur – waarin het RIVM en de GGD een belangrijke rol spelen – dient versterkt te worden. Blokhuis ziet graag dat we investeren in lerende evaluaties, het beter monitoren van doelen en effecten en het beter gebruik van data.

6) Verminderen van gezondheidsachterstanden met een brede aanpak
Het verschil in levensverwachting tussen mensen met een hogere en lagere sociaal-econonmische positie was voor de Covidpandemie ongeveer 6 jaar. En het verschil in goede ervaren gezondheid bijna 14 jaar. Blokhuis ziet het verminderen van deze verschillen als een van de belangrijkste opgaven. In de brief gaat hij uitgebreid in op het advies van de RVS ‘Een eerlijke kans op gezond leven’ en duidt hij mogelijke vervolgstappen in samenhang met de bouwstenen. Hij benoemt hierbij het Kavelmodel als goed initiatief om brede samenwerking op gezondheid van de grond te krijgen en cofinanciering te organiseren.

7) Meer aandacht voor gezondheidsbevordering en preventie door zorgprofessionals
Het is belangrijk dat leefstijl een plek krijgt in de spreekkamer van de zorgprofessionals en dat er ook doorverwezen wordt naar leefstijl-interventies. Dit vraagt aandacht in de opleidingen, benodigde competenties en capaciteit. Blokhuis komt na de zomer terug op dit onderwerp vanuit het Programma preventie in het zorgstelsel.

Bouwstenen sluiten aan op missie en visie HealthKIC

Als HealthKIC hechten we aan het steeds concreter maken van de verandering richting gezondheid en het beleggen van verantwoordelijkheden. Niet verwonderlijk dus dat onze aanpak aansluit bij deze bouwstenen. Hoe dan precies?
Als HealthKIC vormen we in de kavels een lerend systeem zodat we leren wat wel en niet werkt. We krijgen zo inzicht in wat wettelijk verankerd moet worden. Ook monitoren we het effect van interventies en de impact voor de maatschappij. Hiermee ontwikkelen we kennis die benut kan worden voor verdere invulling van de bouwstenen 1 en 2. Met het Kavelmodel helpen we regionale samenwerkingen starten, uitgaande van regionale gezondheidsdoelen en een domeinoverstijgende, structurele financiering. Het Kavelmodel faciliteert bij uitstek een regionale aanpak en geeft invulling aan bouwsteen 3. Vanuit HealthKIC realiseren we een publieke infrastructuur die zorg en gezondheidsdata op een uniforme manier ontsluit. Daarbij richten we een regionale data-infrastructuur in waarmee we niet alleen beleidsinformatie genereren maar ook effectstudies kunnen doen op populatie, organisatie en interventie niveau (bouwsteen 5). Door onze domeinoverstijgende voorfinanciering investeren we in preventie en gezondheid. We gaan uit van lange termijn financieel en inhoudelijk commitment en werken vanuit een Accountable Health Organisation. Deze AHO is verantwoordelijk voor een passende verdeling van de regionale (extra) middelen. Hiermee geven we invulling aan bouwsteen 4 en aan de criteria van AEF voor structurele financiering. Daarbij zijn we een verbindende schakel tussen diverse organisaties. Het verminderen van gezondheidsverschillen (bouwsteen 6) is uitgangspunt van onze aanpak en is leidend bij het bepalen van de regionale gezondheidsdoelen in de diverse kavels. Vanuit onze kavels werken we aan samenwerking en competentieontwikkeling met de betrokken regionale zorgprofessionals om de gezondheid te verbeteren (bouwsteen 7).

Onderzoek Meten van Gezondheid

25 juli 2021

Het denken over gezondheid verandert. Wat betekent dat voor het meten van gezondheid? Die vraag staat centraal in onderzoek uitgevoerd vanuit het LUMC. Maakt u in uw werk gebruik van gezondheidsmetingen? Dan kunt u deze vragenlijst over uw meetbehoeften invullen. Daarmee biedt u waardevolle inzichten voor dit onderzoek naar het meten van gezondheid!​

Gezondheid meten is ingewikkeld. Er zijn veel meetinstrumenten om uit te kiezen, afhankelijk van doelgroep, doel van de meting, enzovoorts.

Daarnaast verandert het denken over gezondheid. Steeds vaker ligt de nadruk niet op ziekte, maar op wat iemand wél kan en wil. Begrippen als welzijn, participatie en zelfredzaamheid staan dan centraal: er wordt gewerkt vanuit een breed perspectief op gezondheid. Wat betekent dat voor het meten van gezondheid?
 
In dit onderzoek worden meetbehoeften geïnventariseerd van zorgverleners, beleidsmakers, verzekeraars en onderzoekers. Zo kan dit onderzoek bijdragen aan de ontwikkeling van praktisch waardevolle meetinstrumenten. Het gaat daarbij om meetinstrumenten waarbij de patiënt/burger om input wordt gevraagd. Uw deelname is hiervoor van grote waarde!

De vragenlijst is reeds gesloten.

Podcast Lifestyle4Health | Gezondheid Centraal in de Gezondheidszorg

25 juli 2021

Niet ziekte maar gezondheid die centraal staat in de gezondheidszorg, daarover spreken onze gasten elkaar in de nieuwste podcast in samenwerking met Lifestyle4Health. Hans Peter Jung, huisarts in de Noordelijke Maasvallei, en Carl Verheijen, directeur kennis en innovatie bij de Noaber Foundation bespreken aan de hand van hun ervaringen en expertise de vraag hoe gezondheid en gedrag structureel geborgd kunnen worden in het gezondheidszorgsysteem. Dit levert een zeer interessant gesprek op over het effect op de zorgketen van een succesvolle interventie en de mogelijkheden om dit effect te managen, waardoor er naast ons gezondheidszorgsysteem ook ruimte voor een zorghoudsysteem zou kunnen ontstaan.

Luister nu de podcast op Spotify of Soundcloud of klik hier!

Podcastserie succesvolle regionale aanpakken
Deze podcast vormt de tweede en laatste in de podcastserie waarin Lifestyle4Health samen met Health~Holland verkent hoe regionale succesvolle aanpakken ontstaan, ondanks prikkels in het bestaande systeem die wellicht anders zouden doen vermoeden. Het laten slagen van deze initiatieven vraagt veel doorzettingsvermogen van initiatiefnemers en de mogelijkheden voor het duurzaam organiseren van een verandering zijn vaak beperkt door onder andere staand beleid, cultuur, financiering en mogelijkheden voor samenwerking. In de vorige podcast spraken we met Erik Buskens, Ronald Wierstra en Jerrel Ramdat over regionale samenwerking in Friesland en over de rol van onderzoek, verzekeraars en ervaringsdeskundigen. Deze podcast vind je hier.

Aanmelden voor nieuwsbrief
Contact

Uitvoeringslocatie:
Jaarbeurs Innovation Mile (JIM) 
Jaarbeursplein 6
3521 AL Utrecht

Contact organisatie: 085 485 32 16
info@healthtransformationcommunity.nl